ଆପଣ ଜାଣନ୍ତି କି GNSS ରେ କେଉଁ ସିଷ୍ଟମଗୁଡ଼ିକ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ?

ବିଷୟରେ 5ଟି ଭୁଲ ଧାରଣା ଜିଏନଏସଏସ (ଗ୍ଲୋବାଲ୍ ନେଭିଗେସନ୍ ସାଟେଲାଇଟ୍ ସିଷ୍ଟମ୍)

❌ GNSS ଏବଂ ଜିପିଏସ ସମାନ।

✅ GPS ହେଉଛି ଅନେକ GNSS ସିଷ୍ଟମ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ; GNSS ହେଉଛି ଏକ ବ୍ୟାପକ ଶବ୍ଦ ଯାହା ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ନାଭିଗେସନ୍ ସାଟେଲାଇଟ୍ ସିଷ୍ଟମକୁ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରେ।

❌ GNSS କେବଳ ନାଭିଗେସନ୍ ପାଇଁ ଉପଯୋଗୀ।

✅ ଟେଲିକମ୍ୟୁନିକେସନ୍, ବ୍ୟାଙ୍କିଙ୍ଗ, ପାୱାର ଗ୍ରୀଡ୍ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କ୍ଷେତ୍ରରେ ସଠିକ୍ ସମୟ ପାଇଁ GNSS ମଧ୍ୟ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ।

❌ GNSS ବ୍ୟବହାର କରିବା ପାଇଁ ଆପଣଙ୍କୁ ଏକ ଇଣ୍ଟରନେଟ୍ ସଂଯୋଗ ଆବଶ୍ୟକ।

✅ ଜିଏନଏସଏସ ଗ୍ରହଣକାରୀଡାଟା ସଠିକତା ଉନ୍ନତ କରିବା ପାଇଁ ସଂଶୋଧନ ଆବଶ୍ୟକ ହେଲେ, ଏହା ଇଣ୍ଟରନେଟଠାରୁ ସ୍ୱାଧୀନ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରେ।

❌ GNSS ସିଗନାଲଗୁଡ଼ିକ ପୃଥିବୀର ଯେକୌଣସି ସ୍ଥାନରେ ଉପଲବ୍ଧ, ଭୂତଳରେ ମଧ୍ୟ, ଏବଂ ଦୃଢ଼ ଏବଂ ଚିହ୍ନଟ କରିବାକୁ ସହଜ।

✅ GNSS ସିଗନାଲଗୁଡ଼ିକ ଦୁର୍ବଳ ଏବଂ କୋଠା, ସୁଡ଼ଙ୍ଗ, ଗଛ, ଘନ ପତ୍ର କିମ୍ବା ଏପରିକି ବାୟୁମଣ୍ଡଳୀୟ ପରିସ୍ଥିତି ପରି ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ଦ୍ୱାରା ସହଜରେ ଅବରୋଧ କରାଯାଇପାରିବ।

❌ GNSS ମହାକାଶରେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇପାରିବ ନାହିଁ।

✅ ମହାକାଶଯାନ ଏବଂ ଉପଗ୍ରହ ପାଇଁ ଲୋ ଆର୍ଥ ଅରବିଟ୍ (LEO) ରେ ମଧ୍ୟ ନାଭିଗେସନ୍ ପାଇଁ GNSS ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ।

ଗ୍ଲୋବାଲ୍ ନାଭିଗେସନ୍ ସାଟେଲାଇଟ୍ ସିଷ୍ଟମ୍ (GNSS) ଆମେ ପୃଥିବୀରେ ନୌଚାଳନା ଏବଂ ଅଭିମୁଖୀକରଣ କରିବାର ପଦ୍ଧତିରେ ବିପ୍ଳବ ଆଣିଛି। ଏହି ସିଷ୍ଟମ୍‌ଗୁଡ଼ିକ ଆମ ଦୈନନ୍ଦିନ ଜୀବନର ଏକ ଅବିଚ୍ଛେଦ୍ୟ ଅଂଶ ପାଲଟିଛି, ରାସ୍ତା ଯାତ୍ରାରେ ଆମକୁ ମାର୍ଗଦର୍ଶନ କରିବା ଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ବାହ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ସମୟରେ ଆମର ପଥ ଖୋଜିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ। କିନ୍ତୁ ଏହି ସିଷ୍ଟମ୍‌ଗୁଡ଼ିକ କିପରି କାର୍ଯ୍ୟ କରେ, ଏବଂ ଆମର ନୌଚାଳନା ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟାକୁ ଶକ୍ତି ଦେଉଥିବା ଛଅଟି ପ୍ରମୁଖ GNSS ସିଷ୍ଟମ୍‌ କ’ଣ?

ଏକ GNSS ସିଷ୍ଟମର କାର୍ଯ୍ୟକୁ ବୁଝିବା ପାଇଁ, ଆପଣଙ୍କୁ ଏହାର ମୂଳ ନୀତିଗୁଡ଼ିକୁ ବୁଝିବାକୁ ପଡିବ। GNSS ସିଷ୍ଟମଗୁଡ଼ିକ ସାଟେଲାଇଟ୍ ନେଟୱାର୍କ ବ୍ୟବହାର ମାଧ୍ୟମରେ ସାରା ବିଶ୍ୱରେ ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କୁ ସ୍ଥିତି, ନାଭିଗେସନ୍ ଏବଂ ସମୟ ସେବା ପ୍ରଦାନ କରନ୍ତି। ଏହି ଉପଗ୍ରହଗୁଡ଼ିକ ନିରନ୍ତର ସଂକେତଗୁଡ଼ିକୁ ପଠାଇଥାନ୍ତି ଯାହା GNSS ରିସିଭରମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇପାରିବ, ଯାହା ସେମାନଙ୍କୁ ପୃଥିବୀରେ ସେମାନଙ୍କର ସଠିକ୍ ସ୍ଥିତି ଗଣନା କରିବାକୁ ଅନୁମତି ଦିଏ।

ଛଅଟି ପ୍ରମୁଖ GNSS ସିଷ୍ଟମ ହେଉଛି ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ରର GPS (ଗ୍ଲୋବାଲ୍ ପୋଜିସନିଂ ସିଷ୍ଟମ), ରୁଷିଆର GLONASS (ଗ୍ଲୋବାଲ୍ ନାଭିଗେସନ୍ ସାଟେଲାଇଟ୍ ସିଷ୍ଟମ), ୟୁରୋପୀୟ ସଂଘର ଗାଲିଲିଓ, ଚୀନର ବେଇଡୋ, ଭାରତର NavIC ଏବଂ ଜାପାନର QZSS (କ୍ୱାସି ଜେନିଥ୍ ସାଟେଲାଇଟ୍ ସିଷ୍ଟମ)। ଏହି ପ୍ରତ୍ୟେକ ସିଷ୍ଟମ ସମାନ ମୌଳିକ ନୀତି ବ୍ୟବହାର କରି କାର୍ଯ୍ୟ କରେ କିନ୍ତୁ ଏହାର କିଛି ଅନନ୍ୟ ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟ ଏବଂ କ୍ଷମତା ଅଛି।

GPS ହେଉଛି ସବୁଠାରୁ ପ୍ରସିଦ୍ଧ GNSS ସିଷ୍ଟମ ଏବଂ ଏଥିରେ ପୃଥିବୀ ଚାରିପାଖରେ ଘୂରି ବୁଲୁଥିବା 24ଟି ଉପଗ୍ରହ ରହିଛି। ଏହି ଉପଗ୍ରହଗୁଡ଼ିକ ଦ୍ୱାରା ନିର୍ଗତ ସିଗନାଲଗୁଡ଼ିକୁ GPS ରିସିଭର ଦ୍ୱାରା ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇପାରିବ ଯାହା ଦ୍ୱାରା ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ସ୍ଥାନ, ଗତି ଏବଂ ସମୟ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରାଯାଇପାରିବ। ରୁଷିଆ ଦ୍ୱାରା ବିକଶିତ GLONASS ସମାନ ନୀତି ଅନୁସରଣ କରେ କିନ୍ତୁ ଏଥିରେ 24ଟି ଉପଗ୍ରହ ଅଛି। ଗାଲିଲିଓ ହେଉଛି ୟୁରୋପୀୟ ସଂଘର GNSS ସିଷ୍ଟମ, ଯାହା ନାଗରିକ ଏବଂ ସାମରିକ ବ୍ୟବହାର ପାଇଁ ସ୍ୱାଧୀନ ଏବଂ ଉଚ୍ଚ-ସଠିକତା ସ୍ଥିତିକରଣ ସିଷ୍ଟମ ପ୍ରଦାନ କରିବା ପାଇଁ ଡିଜାଇନ୍ କରାଯାଇଛି।

ଚୀନର ବେଇଡୋ ସିଷ୍ଟମରେ ବିଶ୍ୱ କଭରେଜ୍ ସହିତ 35ଟି ଉପଗ୍ରହ ରହିଛି ଏବଂ ଏହା ପରିବହନ, କୃଷି ଏବଂ ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ସହାୟତା ପାଇଁ ସେବା ପ୍ରଦାନ କରିବା ପାଇଁ ଡିଜାଇନ୍ କରାଯାଇଛି। ଭାରତର ନାଭିକ୍ ସିଷ୍ଟମରେ ସାତଟି ଉପଗ୍ରହ ଅଛି, ଯାହାର ମୁଖ୍ୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି ଭାରତ ଏବଂ ଆଖପାଖ ଅଞ୍ଚଳରେ ସଠିକ୍ ସ୍ଥିତିକରଣ ସେବା ପ୍ରଦାନ କରିବା। ଶେଷରେ, ଜାପାନର QZSS ସିଷ୍ଟମକୁ ଜିଓଷ୍ଟେସନାରୀ ଏବଂ ଟିଲ୍ଟ ସାଟେଲାଇଟର ମିଶ୍ରଣ ବ୍ୟବହାର କରି ଏସିଆ-ଓସେନିଆ ଅଞ୍ଚଳରେ GPSର ସଠିକତା ଏବଂ ନିର୍ଭରଯୋଗ୍ୟତାକୁ ଉନ୍ନତ କରିବା ପାଇଁ ଡିଜାଇନ୍ କରାଯାଇଛି।

ଏହି ଛଅଟି GNSS ସିଷ୍ଟମ ସେମାନଙ୍କ ନିଜ ନିଜ ଉପଗ୍ରହରୁ ଭୂମି-ଭିତ୍ତିକ GNSS ରିସିଭରଗୁଡ଼ିକୁ ସଙ୍କେତ ପଠାଇ କାର୍ଯ୍ୟ କରେ। ତା'ପରେ ରିସିଭର ତ୍ରିଭୁଜୀକରଣ ନାମକ ଏକ ପ୍ରକ୍ରିୟା ମାଧ୍ୟମରେ ସେମାନଙ୍କର ସଠିକ ସ୍ଥିତି ଗଣନା କରିବା ପାଇଁ ଏକାଧିକ ଉପଗ୍ରହରୁ ସଙ୍କେତ ବ୍ୟବହାର କରେ। ଉପଗ୍ରହରୁ ରିସିଭରକୁ ସଙ୍କେତ ଯାତ୍ରା କରିବା ପାଇଁ ଲାଗୁଥିବା ସମୟ ମାପି, ରିସିଭର ପ୍ରତ୍ୟେକ ଉପଗ୍ରହରୁ ଏହାର ଦୂରତା ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିପାରିବ ଏବଂ ପୃଥିବୀରେ ଏହାର ସ୍ଥିତି ତ୍ରିକୋଣ କରିପାରିବ।

ସ୍ଥିତି ଏବଂ ନାଭିଗେସନ୍ ସେବା ପ୍ରଦାନ କରିବା ସହିତ, GNSS ସିଷ୍ଟମଗୁଡ଼ିକ ବିମାନ ଚଳାଚଳ, କୃଷି, ସର୍ବେକ୍ଷଣ ଏବଂ ଦୂରସଂଚାର ଭଳି ବିଭିନ୍ନ ଶିଳ୍ପରେ ମଧ୍ୟ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି। ସେମାନେ ଦୂରସଂଚାର ନେଟୱାର୍କଗୁଡ଼ିକର ସଠିକ ସମୟ ସମନ୍ୱୟକୁ ସକ୍ଷମ କରନ୍ତି, ସଠିକ କୃଷି ମାଧ୍ୟମରେ ଦକ୍ଷ କୃଷି ଅଭ୍ୟାସକୁ ସହଜ କରନ୍ତି ଏବଂ ବିମାନ ଏବଂ ଜାହାଜର ନିରାପଦ ଏବଂ ସଠିକ୍ ନୌପରିଚାଳନାକୁ ସମର୍ଥନ କରନ୍ତି।

ସଂକ୍ଷେପରେ, ଛଅଟି ପ୍ରମୁଖ GNSS ସିଷ୍ଟମ - GPS, GLONASS, Galileo, Beidou, NavIC, ଏବଂ QZSS - ଆମେ ପୃଥିବୀରେ କିପରି ନେଭିଗେଟ୍ ଏବଂ ନିଜକୁ ଅବସ୍ଥିତି କରିପାରୁଛୁ ତାହା ବିପ୍ଳବୀ କରିଛି। ଏହି ସିଷ୍ଟମଗୁଡ଼ିକ GNSS ରିସିଭରଗୁଡ଼ିକୁ ସିଗନାଲ ପଠାଇବା ପାଇଁ ସାଟେଲାଇଟ୍ ନେଟୱାର୍କ ବ୍ୟବହାର କରି କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି, ଯାହା ବ୍ୟବହାରକାରୀମାନଙ୍କୁ ସେମାନଙ୍କର ସଠିକ୍ ସ୍ଥିତି, ଗତି ଏବଂ ସମୟ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିବାକୁ ଅନୁମତି ଦିଏ। ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ଆଗକୁ ବଢ଼ିବା ସହିତ, GNSS ସିଷ୍ଟମଗୁଡ଼ିକ ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ନେଭିଗେସନ୍ ଏବଂ ସ୍ଥିତି ସେବାର ଭବିଷ୍ୟତ ଗଠନରେ ଏକ କ୍ରମଶଃ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିବ।